Zijn bonen en peulvruchten goed voor een lang leven?
Grote observationele studies laten consistent zien dat wie meer peulvruchten eet een lager sterfterisico heeft. Voor de meeste mensen is een dagelijkse portie peulvruchten goed onderbouwd; ouderen letten daarbij ook best op voldoende eiwitinname.
Meer peulvruchten eten hangt samen met een lager sterfterisico. Dat blijkt uit een meta-analyse van 32 cohortstudies met ruim 1,1 miljoen mensen: per extra 50 gram per dag daalt je kans om te overlijden met zo'n 6%. De onderzoekers zelf noemen de zekerheid laag tot matig. Het gaat bijna alleen om onderzoek waarbij mensen gevolgd worden, niet ingedeeld1.
Dezelfde meta-analyse vond ook minder sterfte door een beroerte bij hogere inname, maar dat was gebaseerd op slechts vijf studies. Voor hart- en vaatziekten en kanker waren de verbanden niet statistisch significant. Een Amerikaans cohortonderzoek bij ruim 521.000 mensen over 16 jaar voegt iets toe: dierlijk eiwit vervangen door peulvruchten of noten hing samen met minder sterfte, ook aan hart- en vaatziekten en kanker2.
Peulvruchten komen consistent terug in eetpatronen die samenhangen met een langere levensverwachting. Een overzichtsartikel noemt ze een van de meest herhaalde kenmerken daarvoor, dwars door verschillende diëten heen3. Een modelberekening over zeven landen schat dat 40-jarigen die duurzaam overstappen naar meer peulvruchten, volle granen en noten en minder rood vlees zo'n 6 tot bijna 10 jaar extra kunnen winnen. Dit zijn modelberekeningen van een heel eetpatroon, geen directe meting van peulvruchten alleen4.
Voor ouderen zijn er extra relevante cijfers. In een Chinese cohortstudie met ruim 13.000 mensen van 65-plus had wie een gezond plantaardig dieet at, met peulvruchten als belangrijke bouwsteen, 19% minder kans om te overlijden. Wie juist ongezond plantaardig at, had 17% meer risico. De kwaliteit van plantaardige voeding telt dus, niet alleen het plantaardige karakter5.
Twee aandachtspunten. Ouderen boven de 65 hebben relatief meer eiwit nodig. Peulvruchten leveren iets minder en iets minder compleet eiwit dan dierlijke bronnen, dus je totale eiwitinname bijhouden loont6. Voor mensen met een chronische nierziekte is overleg met een arts of diëtist slim, maar er is ook goed nieuws: fosfaat uit peulvruchten wordt minder goed opgenomen dan het fosfaat in bewerkte voeding. Dat maakt peulvruchten relatief gunstiger voor nierpatiënten7.
Alle claims komen uit observationele studies (cohortonderzoek en meta-analyses daarvan) en modelberekeningen. Er zijn geen gerandomiseerde gecontroleerde trials die langetermijnsterfte meten. Verstoring door andere leefstijlfactoren kan niet worden uitgesloten. De zekerheid van het bewijs werd door de auteurs zelf beoordeeld als laag tot matig.